Туркменистан

Туркменистан
Туркменистан
	Türkmenistan
Ялав	Герб
	Гимн: [[Туркменистан гимнӗ\|««Garaşsyz, bitarap, Türkmenistanyň döwlet gimni»»]]
	Ӳкерчĕк:Туркмения.png
Официаллӑ чӗлхесем	Туркмен чĕлхи
Тӗп хула	Ашхабад
Чи пысӑк хула	Ашхабад
	Территори
• Всего	491 200 км² (тӗнчере 51-мӗш); км²
	Халӑх йышӗ
• (2009) хаклани	4,884,887 чел. (115-мӗш); чел.
• ҫулхи халӑъх ҫыравӗ	чел.
• Халăх йышлăхĕ	10 чел./км²
	ВВП
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
	ВВП (ППС)
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
	ВВП (номинал)
• Пурӗ
• Пӗр ҫынна тивекен
Валюта	Манат; (TMT, код 934)
Интернет-домен	.tm
ISO кочӗ	TM
Код МОК кочӗ	TKM
Телефон кочӗ	++993
Сехет тӑрӑхӗсем	UTC+5:00[d] тата Asia/Ashgabat[d]
Автомобиль юхӑмӗ	справа[d]
	Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Туркменистан^[5], Тӳркменистан (официаллă Туркмениста́н, туркм. Türkmenistan ) — Вăтам Азири патшалăх^[6]^[7].

Тавралăхĕ

Афганистанпа Иранпа кăнтăр енче, Казахстанпа и Узбекистанпа çурçĕр енчен чикĕ тытать. Хĕвелтухăç енчен Каçпи тинĕсĕ вырнаçнă.

Кун-çулĕ

Туркменистан- президентлă респрублика. Президент суйлавĕ 5 çулта пĕрре иртет.^[8] 2006-мĕш çулхи раштавăн 21-мĕшĕччен Туркменистанăн Сапармурат Ниязов Туркменистанăн пĕрремĕш президенчĕ пулнă. Хальхи вăхăтра туркменсен президенчĕ — Гурбангулы Бердымухаммедов.

Меджлис — пилĕк çулта пĕрре суйланать, унта 125 пайташ.

Административла пайлану

Ӳкерчĕк:Туркмения.png

Карта

Ашхабад хули;
Ахал велаячĕ. Тĕп хули — Аннау^[9]
Балкан велаячĕ. Тĕп хули — Балканабад (Небит-Даг).
Дашогуз велаячĕ. Тĕп хули — Дашогуз (Ташауз).
Лебап велаячĕ. Тĕп хули — Туркменабад (Чарджоу).
Мары велаячĕ. Тĕп хули — Мары.

Экономика

2009-мĕш çулта Туркменистан ВВП 16,24 млрд долл. çитнĕ. Çав шутра промăçлăх 34 %, ял хуçалăхĕ — 10 %, сервис — 56 %.

Халăх йышĕ

Туркменистан халăх шучĕ питĕ хăвăрт ӳсет. Республикăра çыравпа 1979-мĕш çулта 2759 пин çын, 1989-мĕш çулта — 3534 пин, 1995-мĕш çулта — 4481 пин çын пурăннă. Юлашки çыру хыççăн та чалăх йышĕ ӳсет. 2001-мĕш çулхи çу уйăхĕн 1 тĕлне халăх йышĕ 5410 пине çитет.

Туркменсемсĕр пуçне Туркменистанра узбексем, вырăссем, казахсем, тутарсем тата ытти халăх çыннисем пурăнаççĕ.

Хĕçпăшаллă вăйсем

Нейтраллă патшалăх пулнă май хĕçпăшаллă вăсем сахал.

Вуламалли

Ӑнлантарусем

↑ ИДЦ «Туркменистан»
↑ CIA World Factbook
↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia
↑ http://chartsbin.com/view/edr
↑ «Атлас Мира» — М: ПКО «Картография» ISBN 5-85120-243-2
↑ «Туркменистан — Золотой век»
↑ Туркменистан. Государственное устройство. Правовая система. Гражданское право. Уголовное право. Судебная система
↑ Законодательство — «Туркменистан: золотой век»
↑ Академия наук Туркменистана/Академия наук Туркменистана

Каçăсем

Новостной сайт «Туркменистан. Золотой Век»
Права человека в Туркменистане 2010 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 21-мӗшӗнче архивланӑ.
«Хроника Туркменистана». Издание Туркменской Инициативы по Правам Человека 2010 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 10-мӗшӗнче архивланӑ.
Интернет-газета Туркменистан.ру
Рекламный Вестник Туркменистана 2011 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ.
Виза в Туркменистан 2011 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.
ИП «ТУРКМЕНинформ»
Кабинет Министров Республики Туркменистан (с ноября 2002)
КАЗАХИ ТУРКМЕНИСТАНА ПРОТЕСТУЮТ ПРОТИВ ЗАКРЫТИЯ ШКОЛ 2012 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ.

[1] ИДЦ «Туркменистан»

[2] CIA World Factbook

[_c1af6634f9139e61-3] ttps://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/asia

[_ef98809a34ad46d7-4] ttp://chartsbin.com/view/edr

[atlas-5] «Атлас Мира» — М: ПКО «Картография» ISBN 5-85120-243-2

[6] «Туркменистан — Золотой век»

[7] Туркменистан. Государственное устройство. Правовая система. Гражданское право. Уголовное право. Судебная система

[8] Законодательство — «Туркменистан: золотой век»

[9] Академия наук Туркменистана/Академия наук Туркменистана

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]