Контент патне куҫ

Непал

Мегавики материалӗ
Непал
नेपाल अधिराज्य
Nepal Adhirajya
Ялав Герб
Ялав Герб
Гимн: [[Непал гимнӗ|«Непал патшалăхĕн гимнĕ»]]
Ӳкерчĕк:Непал.png
Официаллӑ чӗлхесем непали
Тӗп хула Катманду
Чи пысӑк хула Катманду
Территори
 • Всего 140 800 км² (тӗнчере 94-мӗш)
 км²
Халӑх йышӗ
 • (2005) хаклани 27 676 547 чел. (40-мӗш)
 чел.
 • ҫулхи халӑъх ҫыравӗ  чел.
 • Халăх йышлăхĕ 184 чел./км²
ВВП
 • Пурӗ  долл.
 • Пӗр ҫынна тивекен  долл.
ВВП (ППС)
 • Пурӗ  долл.
 • Пӗр ҫынна тивекен  долл.
ВВП (номинал)
 • Пурӗ
 • Пӗр ҫынна тивекен
Валюта Непал рупийĕ
Интернет-домен .np
ISO кочӗ NP
Код МОК кочӗ NEP
Телефон кочӗ +977
Сехет тӑрӑхӗсем UTC+5:45[d], NPT[d] тата Asia/Kathmandu[d][1]
Автомобиль юхӑмӗ сулахайра[d]
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Непал, — Азири патшалăх. Гемалай тăвĕсенче вырнаçнă. Тĕп тĕн шучĕнче индуизм шутланать.

Географи

Непал патшалахĕ Ази континенчĕ çинче, 26-пе 30-мĕш çурçĕр широти градусĕсен тата 80-пе 88-мĕш хĕвелтухăç долготи градусĕсен хушшинче вырнаçнă. 140 пин тăваткал метр лаптăкĕнчен 4-ăшне шалти шывсем йышăнаççĕ. Непал икĕ нумай халахлă патшалăхсем хушшинче, Индипе Китай хушшинче вырнаçнă.

Халăх

Культурăпа халăх енĕнчен Непалта çĕр ытла халăхпа кастăсем пурăнаççĕ. Непал халăхĕ çитмĕл ытла терлĕ чĕлхепе тата вырăнти калаçупа калаçать. Вĕсем çав енченех аталансах пыраççĕ.

Непал халăхĕсем ытларах енĕпе тибетпа бирма тата индо-европа чĕлхе ушкăнĕсене кĕреççĕ. Халăхсем хушшинче тарса хăталнисем те, куçса килнисем те, тапăнса килекенсем те пур. Сăмахран илсен, Бахунсем 1300 çулта Непала арабсенчен кăнтар енчен тарса килнĕ. Шерпсем вара, 500 çул каялла çурçĕр енчен монголсенчен тарса килнĕ. Хăш-пĕр халăхсем, тĕслĕхрен, неварсем тата тхару, ăçтан пулса кайни паллă мар.

Чи йышлă Непал халăхĕсем:

  • Чхетри (пур халăх йышĕнчен 12, 8% йышăнаççĕ)
  • Сăртри Бахунсем (пур халăх йышĕнчен 12, 7% йышăнаççĕ)
  • Магарсем (пур халăх йышĕнчен 7, 1% йышăнаççĕ)
  • Тхару (пур халăх йышĕнчен 6, 8% йышăнаççĕ)
  • Тамангăсем (пур халăх йышĕнчен 5, 6% йышăнаççĕ, Катманду айлăмĕнче тата тĕп сăрт-тусенче пурăнаççĕ)
  • Неварсем (пур халăх йышĕнчен 5, 5% йышăнаççĕ, Катманду айлăмĕнче пурăнаççĕ)

Çавăн пекех гурунгăсене, шерпсене, лимбу тата раи халăхĕсене асăнса хăвармалла.