Хӗл Мучи
| Хӗл Мучи | |
|---|---|
| Дед Мороз | |
 Аслӑ Устюгри Хӗл Мучи | |
| Халап | тухӑҫ славянсен хулари юмах сӑнарӗ |
| Пай | Ҫутҫанталӑк сывлӑшӗ |
| Тӗс | Ҫутҫанталӑкан сӑнарлани |
| Вырӑнӗ | Хӗллехи вӑрман, Ҫурҫӗр |
| Витӗм кӳрет | хӗлле, сивӗ, Ҫӗнӗ ҫул |
| Ятне ӑнлантарни | сивве сӑнлакан хӗллехи персонаж |
| Грекла ҫырни | Παππούς Πάγος |
| Латинла ҫырни | Ded Moroz |
| Ытти чӗлхесенчи ячӗ | |
| Арлӑх | Аҫа |
| Функцисем | парнесем парнелени, Ҫӗнӗ ҫулхи чӑрӑш ҫинчи ҫутта ҫутни, ӗмӗтсене пурнӑҫлани |
| Ӗҫӗ-хӗлӗ | хӗлпе сивӗ хуҫи |
| Мӑшӑрӗ | Весна-Красна (А. Н. Островский пьесинче), Зима |
| Ачисем | Юрпике (хӗрӗ, А. Н. Островский пьесинче), Ҫил, Пӑр, Пас, Юр пӗрчи (халӑх юмахӗсенче), юр кӗлетке (хӑш-пӗр версисенче) |
| Ҫыхӑннӑ сӑнарсем | Юрпике мӑнукӗ, Ҫӗнӗ ҫул ачи — эткерҫи |
| Пурӑнать | Аслӑ Устюг (тӗп резиденци), Мускаври усадьба |
| Культлӑ центр | Аслӑ Устюг |
| Тӗп уйрӑмлӑхӗсем | ҫирӗп, анчах тӳрӗ кӑмӑллӑ та ырӑ |
| Ҫыхӑннӑ ӑнланусем | Ҫӗнӗ ҫул чӑрӑшӗ, Парнесем |
| Ҫыхӑннӑ пулӑмсем | Ҫӗнӗ ҫул |
| Тусӗсем | Юрпике, Ҫӗнӗ ҫул ачи, вӑрманти чӗрчунсем, юр кӗлетке |
| Атрибутсем | туя, кӗрӗк, алсиш, ҫӑматӑ, сухал, михӗ |
| Символ | туя |
| Хисеп | 3 |
| Чӗрчунӗ | виҫӗ лаша, кашкӑр, упа |
| Ӳсентӑранӗ | Чӑрӑш |
| Епле пулса кайнӑ | славянссен халаплӑхӗнче ҫӳтҫанталӑк вӑйне сӑнарлани, «Мороз Иванович» юмах никӗсӗ ҫинче йӗркеленнӗ литература персонажӗ |
| Асӑннисем | «Мороз, Красный нос» (Н. А. Некрасов]]), «Мороз» (А. П. Чехов]]), С. А. Есенин поэзийӗ |
| Пӗрремӗш хут асӑнни | 1840 ҫул (В. Ф. Одоевский юмахӗнче Мороз Иванович пек) |
| Ытти культурӑсенче | Санта-Клаус пӑх |
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем | |
Хӗл Мучи — Раҫҫейри Ҫӗнӗ Ҫулхи юмахри сӑнар, Сурхури вӑхӑтӗнче парнесем парнелекен сӑнарӑн вырӑс варианчӗ, вӑл хӗлле сивӗ ярать, шыв шӑнтать.
Тăтăшах ăна кăвак е хĕрлĕ кĕрĕк, урине çăматă тăхăннă шурă вăрăм сухаллă тата аллинче туяллă кăтартаççĕ. Виçĕ урхамахпа çӳрет.
2005 çулхи чӳкӗн 18-мӗшӗнче Раççейре официаллӑ майпа[1] Хӗл Мучин ҫуралнӑ кунне уявлаççĕ. Çак куна ачасем шутласа тупнă, çакăн чухне, сăнанă тăрăх, Аслă Устюгре шартлама сивĕ килет те чăн хĕл тапранать[2].
Хӗл Мучин сӑнарӗ епле пулса кайнӑ
Сӑнсен пуххи
-
Хĕл Мучи совет маркки çинче -
Хĕл Мучин Архангельскри çурчĕ -
Ача-пăча йĕркелĕвĕнче ирхине
.JPG)
Ҫавӑн пекех пӑхӑр
- Карачун (турăлăх)
- Çĕнĕ Çул чăрăшĕ
- Юрпике
- Санта-Клаус
- Миссис Санта-Клаус (персонаж)
- Пер-Ноэль
- Пер-Шаланд
- Асам тăвамçă Микулай
- Вăрттăнчăк Санта
Ӑнлантарусем
- ↑ http://pochta-dm.ru/content/view/224/44/ 2009 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ.
- ↑ http://www.rian.ru/society/20091117/194088602.html
Вуламалли
- Адоньева С. Б. История современной новогодней традиции // Мифология и повседневность : сборник. — СПб.: ИРЛИ РАН, 1999. — Вып. 2. — .
- Душечкина Е. В. Дед Мороз и Снегурочка // Отечественные записки : журнал. — М., 2003. — № 1.
- Душечкина Е. В. Дед Мороз: этапы большого пути (К 160-летию литературного образа) : доклад. — СПб.: ИРЛИ РАН, 2000.
- Душечкина Е. В. . — СПб.: Норинт. — ISBN 5771101265.
- Душечкина Е. В. Три века русской ёлки // Наука и жизнь : журнал. — 2008. — № 1.
- Георгий Бородин. Образ Деда Мороза в российской анимации. animator.ru (окт. 2001 - окт. 2007).
- Коловрат-Бутенко Ю. А. Язычество восточных славян I—XI веков (По материалам Верхнего Подонцовья). - Москва; Харьков : Русская Правда. - 2016. - 400 с. - ISBN 9785905805202.
Каҫӑсем
- Хĕл Мучин официаллă сайчĕ
- Хĕл Мучин Аслă Устюгри официаллă сайчĕ
- Хĕл Мучи Проза.ру çинче
- Исследование Е.Душечкиной об истории образов Деда Мороза и Снегурочки
- Вахитов Р.Çĕнĕ çул совет уявĕ. 2008 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 29-мӗшӗнче архивланӑ.
- «Хĕл Мучишĕн» акци (Санта-Клаус епле хăрушăллă? Хĕл Мучи Санта-Клаусран епле улшăнса тăрать?) 2009 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 31-мӗшӗнче архивланӑ.
- Хĕл Мучин нацийĕ 2010 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 26-мӗшӗнче архивланӑ.
