Венгри

Хункăри
Magyarország
Ялав Герб
Гимн: [[Хункăри гимнӗ|«Хункăри патшалăхĕн гимнĕ»]]
Ӳкерчĕк:Венгрия.png
Официаллӑ чӗлхесем	хункăр
Тӗп хула	Будапешт
Чи пысӑк хула	Будапешт
Территори
• Всего	93 033 км² (тӗнчере 108-мӗш)  км²
Халӑх йышӗ
• (2001) хаклани	10 198 315 чел. (78-мӗш)  чел.
• ҫулхи халӑъх ҫыравӗ	чел.
• Халăх йышлăхĕ	108 чел./км²
ВВП
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
ВВП (ППС)
• Пурӗ	долл.
• Пӗр ҫынна тивекен	долл.
ВВП (номинал)
• Пурӗ
• Пӗр ҫынна тивекен
Валюта	Хункăри форинчĕ
Интернет-домен	.hu
ISO кочӗ	HU
Код МОК кочӗ	HUN
Телефон кочӗ	+36
Сехет тӑрӑхӗ	UTC+1:00[d]
Автомобиль юхӑмӗ	справа[d]
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

Хункăри (венг. Magyarország) — Европăри патшалăх, Австри, Словаки, Украина, Румыни, Серби, Хорвати тата Словени патшалăхĕсемпе юнашар вырнаçнă.

Этимологи

Тӗп статья: Хункăри ячĕ

Индоевропа чĕлхисенче сăмахăн çакнашкал пĕлтерĕшсем: лат. Ungari, Ungri, грек. Οὑγγρικός, Οὖγγροι, фр. hongrois, ним. Ungar(n), акăл. Hungarian(s), шв. ungrare. Çак пĕтĕм экзоэтноним пăлх. on ogur, тĕрк. on oguz «вунă огуз йăхĕ» палăртуран пулса тухнă. Малтанхи h- Hunni «хунсем» этнонимран аталанма тытăннă. Вăтам ĕмĕрсенче Хункăрие «хунсен короллĕхĕ» тенĕ, ăна «Нибелунгсем пирки юрлани» эпос романĕнче асăннă.

Тытăмлăхĕ

Хункăри 19 мадьерен тăрать. Хальхи пайланăва 1950 çулта хута кĕртнĕ.

Халăх йышĕ

Хункăрире ытларах пайĕпе хункăрсем пурăнаççĕ. Халăхăн 95% патнелле хункăр чĕлхипе калаçать. Пысăкрах урăх халăхсен шутне чикансем (2%), нимĕçсем (1,2%), еврейсем (1%), румăнсем (0,8%), словаксем (0,4%), хăрватсем (0,2%), сăрпсем (0,2%) тата украинсем кĕреççĕ.

Кухня

Добош

Уявсем

Ҫавӑн пекех пӑхӑр: Хункăри уявĕсем

• Фаршанг — хункăрсен Германирен килнĕ Çăварни.
• Раштав (уяв).
• Мăнкун.

Астрономире

Хункăрие чысласа 1898 çулта уçнă (434) Хункăри астероида ят панă.

Литература

• Марков Д. С. . — М.: Мысль. — 128 с. — 50 000 экз. — ISBN 5-244-00436-0.
• П. Пейковска, болгаро-венгерские связи в исторической науке и межличностные отношения (XIX век) [Bulgarian-Hungarian Relations in Historical Science and Interpersonal Communication 19th Century]. Отв. ред. А. С. Стыкалин. СПб, 2009, с. 233—248

Каçăсем

• Венгерско-Русский словарь
• Сайт венгерского Парламента
• Путеводитель по Венгрии(выр.)
• Венгрия — взгляд изнутри(выр.)
• Hungary from the BBC News(акăлч.)
• Венгри DMOZ-ра