Хаумеа
| |
| Орбита пахалăхĕсем | |
|---|---|
| категори | карлик планета |
| Уçни | |
| уçакан | Майкл Браун, Хосе Луис Ортис |
| уçнă вырăн | Паломар обсерваторийĕ |
| уçнă вăхăт | 2004 раштав, 28 (неофициаллăо), 2005 çĕртме |
| Орбита пахалăхĕсем | |
| Афели | 51,475447 а. е. |
| Перигели | 34,494401 а. е. |
| Мăн çуртĕнĕл | 42,98492 а. е. |
| Орбитăллă эксцентриситет | 0,1975233 |
| Орбитăллă тапхăрĕ | |
| Сидери тапхăрĕ | 102937 д (281,83 a) |
| Орбитăллă хăвăртлăхĕ | 4,484 км/ç |
| Вăтам аномали | 205,22317° |
| Тайăмĕ | 28,201975° |
| Хăпаракан çыххин долготти | 121,900456° |
| Перицентрăн аргуменчĕ | 240,582838° |
| Спутниксем | 2 |
| Физика пахалăхĕсем | |
| Размер | 1960×1518×996 км[1] 1960×1518×996 км[2] |
| Вăтам радиус | [1] Шаблон:Val км[3] |
| Планета пичĕн лаптăкĕ | ~ 2·107 км² |
| Калăпăшĕ | |
| Йывăрăшĕ | ~(4,006 ± 0,040)·1021 кг (0,00066 çĕрĕн) |
| Вăтам тачăлăхĕ | ~2,6-3,3 g/cm³ |
| Экватăрти йывăрăшăн вăйĕ | ~0,44 м/ç² |
| Иккĕмĕш космос хăвăртлăхĕ | |
| Сидерлĕ çаврăнăвăн тапхăрĕ | (3,9154±0,0001) сехет |
| Альбедо | 0,84+0,1 −0,2 |
| температура | 50 К (-223 °C) |
.svg){kind=small}
Хаумеа [4][5], е Хауме́я[6] (символĕ: .svg){kind=small}
,[7] 136108 Haumea ЦМП каталогĕпе[8]), — Хĕвел системинчи пысăккăшĕпе 4-мĕш карлик планета. Плутоид, транснептун объект пек классификациленет(ТНО).[9] 2004-мĕш çулхи раштавăн 28-мĕшĕнче (неофициаллă)[10], [11] 2005-мĕш çулхи çĕртме уйăхĕнче[12]. Майкл Браун, Хосе Луис Ортис уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 17,3m(хирĕç тăни).
2006-мĕш çулхи авӑн, 7 Плутонпа тата Эридăпа пĕрле ăна пĕчĕк планетăсен каталогне 136108[13].
Çав. пекех
Асăрхавсем
- ↑ 1,0 1,1 Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег
<ref>; для сносокOrtiz2017не указан текст - ↑ Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег
<ref>; для сносокLockwood2014не указан текст - ↑ Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег
<ref>; для сносокLellouch2010не указан текст - ↑ В. С. Уральская. Карликовые планеты. ГАИШ МГУ. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 25-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗ.
- ↑ Е. М. Мелетинский. / гл. ред. Е. М. Мелетинский. — Советская энциклопедия, 1990. — С. [571] (стб. 1). — 672 с. — 115 000 экз. — ISBN 5-85270-032-0.
- ↑ С. А. Язев. . — Лань, 2011. — С. 306-308. — ISBN 978-5-8114-1253-2.
- ↑ JPL/NASA. What is a Dwarf Planet? Jet Propulsion Laboratory (22 Ака уйӑхӗн 2015). Пӑхнӑ кун: 2022 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 19-мӗшӗ.
- ↑ Minor Planet Names: Alphabetical List (англ.). IAU Minor Planet Center. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 11-мӗшӗ.
- ↑ Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег
<ref>; для сносокIAU0806не указан текст - ↑ IAUC 8577: 2003 EL_61, 2003 UB_313,, 2005 FY_9; C/2005 N6. International Astronomical Union (29 Утӑ уйӑхӗн 2005). Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 20-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗ.
- ↑ Michael E. Brown. The electronic trail of the discovery of 2003 EL61. Caltech. Архивланӑ 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗ.
- ↑ MPEC 2005-O36. International Astronomical Union (29 Утӑ уйӑхӗн 2005). Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 13-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 20-мӗшӗ.
- ↑ Международный астрономический союз. MPC 57592 (англ.). Центр Малых планет (7 Авӑн уйӑхӗн 2006). Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 14-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 24-мӗшӗ. номерпе кĕртнĕ
Каçăсем
- В. С. Уральская. Haumea (Хаумеа) (136108) 2003 EL61. ГАИШ МГУ. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 25-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 10-мӗшӗ.
