Варуна

**(20000) Варуна**
Орбита пахалăхĕсем
категори
Уçни
уçакан	Роберт Мак-Миллан
уçнă вырăн
уçнă вăхăт	28.11.2000
Орбита пахалăхĕсем
Афели	6 778 797 000 км (45,335 а.е.)
Перигели	6 057 848 000 км (40,915 а.е.)
Мăн çуртĕнĕл	6 418 322 000 км (43,129 а.е.)
Орбитăллă эксцентриситет	0.051
Орбитăллă тапхăрĕ
Сидери тапхăрĕ	281,03 çул
Орбитăллă хăвăртлăхĕ	4,53 км/ç
Вăтам аномали	101,764°
Тайăмĕ	17,2°
Хăпаракан çыххин долготти	97,303°
Перицентрăн аргуменчĕ
Спутниксем
Физика пахалăхĕсем
Размер	722 км; 1003 км; 859×453 (разносторонний эллипсоид?); Шаблон:Val км
Экваториаллă радиус
Полярлă радиус
Планета пичĕн лаптăкĕ
Хĕсĕнни
Калăпăшĕ
Йывăрăшĕ	~3,7·1020 кг
плотность	0,992
Вăтам тачăлăхĕ	0,992Необходимо задать параметр url= в шаблоне {{cite web}}. P. Lacerda, D. Jewitt. [ Densities Of Solar System Objects From Their Rotational Lightcurve] (2006).
Экватăрти йывăрăшăн вăйĕ	0,15 м/с
Иккĕмĕш космос хăвăртлăхĕ	0,39 км/ç
Сидерлĕ çаврăнăвăн тапхăрĕ	3,17 ч
Эквтăрти çаврăну йĕрлĕ хăвăртлăхĕ
Çаврăну тĕнĕлĕ эклиптика тайăмĕ
çурçĕр полюсĕнче Тӳррĕн хăпарни
Тайăнни
Альбедо	0,034-0,26
Планета пичĕн температури
Чи сивĕ
Вăтам	≈ 43–41 К (&minus230 – &minus232°С)
Чи вĕри
атмосферăн йышĕ
Планета питĕнчи пусăмĕ

20000 Варуна^[8] (символĕ: ) — Хĕвел системинчи карлик планета, транснептун объект, Койпер таврашĕнчи чи пысăк объектсенчен пĕри, уйрăм объект^[9].. 28.11.2000 Роберт Мак-Миллан уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 19,9 (противостояние)^[10], абсолютлă çăлтăр виçи 3,7.

Çавăн пекех пăхăр

Асăрхавсем

↑ Michael E. Brown. «How many dwarf planets are there in the outer solar system? (updates daily)»
↑ Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег <ref>; для сносок Bruno2010 не указан текст
↑ ^3,0 ^3,1 ^3,2 Необходимо задать параметр url= в шаблоне {{cite web}}. P. Lacerda, D. Jewitt. [ Densities Of Solar System Objects From Their Rotational Lightcurve] (паллӑ мар) (2006).
↑ Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег <ref>; для сносок JewittShepperd2002 не указан текст
↑ Lellouch E. et al. (September 2013). TNOs are Cool: A survey of the trans-Neptunian region. IX. Thermal properties of Kuiper belt objects and Centaurs from combined Herschel and Spitzer observations
↑ Calculated using Lacerda and Jewitt (2007) diameter of 900 km and density of 0.992 g/cm³.
↑ W. R. Johnston. TNO/Centaur diameters and albedos (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история) (2008). Пӑхнӑ кун: 2006 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 8-мӗшӗ.
↑ В. Н. Топоров. / гл. ред. Е. М. Мелетинский. — Советская энциклопедия, 1990. — С. 116-117. — 672 с. — 115 000 экз. — ISBN 5-85270-032-0.
↑ Марк Буйе. Orbit Fit and Astrometric record for 20000 (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история). SwRI (Space Science Department) (12 Кӑрлач уйӑхӗн 2007). Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 14-мӗшӗ.
↑ HORIZONS Web-Interface (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история). JPL Solar System Dynamics. Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 2-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 14-мӗшӗ.

Каçăсем

Scott S. Sheppard and David C. Jewitt. TIME-RESOLVED PHOTOMETRY OF KUIPER BELT OBJECTS: ROTATIONS, SHAPES, AND PHASE FUNCTIONS // The Astronomical Journal. — 2002. — Т. 124. — .
http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/varuna.html
Size and Albedo of Kuiper Belt Object (20000) Varuna (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история). David Jewitt's Home Page. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 14-мӗшӗ.(акăлч.)
Orbital simulation from JPL (Java) / Ephemeris(акăлч.)

Ку транснептун объекчĕ пирки вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.

Портал:Астрономи •

[1] Michael E. Brown. «How many dwarf planets are there in the outer solar system? (updates daily)»

[Bruno2010-2] Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег <ref>; для сносок Bruno2010 не указан текст

[LacerdaJewitt2007-3] 3,0 ^3,1 ^3,2 Необходимо задать параметр url= в шаблоне {{cite web}}. P. Lacerda, D. Jewitt. [ Densities Of Solar System Objects From Their Rotational Lightcurve] (паллӑ мар) (2006).

[JewittShepperd2002-4] Цитатӑланӑ чухнехи йӑнӑш: Неверный тег <ref>; для сносок JewittShepperd2002 не указан текст

[5] Lellouch E. et al. (September 2013). TNOs are Cool: A survey of the trans-Neptunian region. IX. Thermal properties of Kuiper belt objects and Centaurs from combined Herschel and Spitzer observations

[mass-6] Calculated using Lacerda and Jewitt (2007) diameter of 900 km and density of 0.992 g/cm³.

[johnston-7] W. R. Johnston. TNO/Centaur diameters and albedos (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история) (2008). Пӑхнӑ кун: 2006 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 8-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 8-мӗшӗ.

[8] В. Н. Топоров. / гл. ред. Е. М. Мелетинский. — Советская энциклопедия, 1990. — С. 116-117. — 672 с. — 115 000 экз. — ISBN 5-85270-032-0.

[Buie-9] Марк Буйе. Orbit Fit and Astrometric record for 20000 (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история). SwRI (Space Science Department) (12 Кӑрлач уйӑхӗн 2007). Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 19-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 14-мӗшӗ.

[Horizons-10] HORIZONS Web-Interface (паллӑ мар)(недоступная ссылка — история). JPL Solar System Dynamics. Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 2-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 14-мӗшӗ.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

п • с • т Транснептун объектсем
Плутино	Плутон¹ (15810) Араун • Иксион • (38083) Радамант • (38628) Гуйя • (47171) Лемпо • Орк • (341520) Мор-Сомн • 1993 SB • 1993 SC • 1994 TB • 1996 TP₆₆ • 1997 CR₂₉ • 1996 SZ₄ • 1995 QZ₉ • 1997 QJ₄ • 1998 VG₄₄ • 1998 WW₂₄ • 1998 WU₃₁ • 2002 VR₁₂₈ • 2003 VS₂ • 1998 HK₁₅₁ • 1998 US₄₃ • 1996 TQ₆₆ • 2002 KX₁₄ • 1993 RO • 2003 AZ₈₄ • 1993 RP • 469372_{2001 QF}

Кьюбивано	Макемаке¹ • (19521) Хаос • Варуна • Квавар • (53311) Девкалион • (58534) Логос • (79360) Сила-Нунам • (66652) Борасизи • (88611) Таронхайавагон • (120347) Салация • (148780) Алтьира • Варда • (420356) Праамжюс • 1992 QB₁ • 1994 GV₉ • 1994 JQ₁ • 1994 VK₈ • 1998 HJ₁₅₁ • 1997 CU₂₉ • 1998 HM₁₅₁ • 2002 AW₁₉₇ • 2002 UX₂₅ • 1999 CL₁₅₈ • 1998 HP₁₅₁ • 1998 KR₆₅ • 1998 WA₂₅ • 1999 DF₉ • 2004 GV₉ • 1999 HT₁₁ • 1999 HC₁₂ • 2004 UX₁₀ • 2005 RN₄₃ • 2005 UQ₅₁₃ • 2004 XA₁₉₂ • 2002 MS₄ • 2003 QW₉₀ • [[1995 GJ{{{2}}}\|1995 GJ_{{{2}}}]] • 1998 WW₃₁ • 2010 RE₆₄ • 2014 MU₆₉

Тутино	• 1996 TR₆₆ • 1998 SM₁₆₅ • 2002 WC₁₉ • 2000 JG₈₁ • 1999 RB₂₁₆ • 1997 SZ₁₀

Ытти резонанслă	• (385446) Манвэ • 1994 JS • 1995 DA₂ • 1999 DE₉ • 1999 HB₁₂ • 1998 WA₃₁ • 1999 CP₁₃₃ • 2002 TC₃₀₂ • 2001 KC₇₇ • 2001 KP₇₇ • 2003 LG₇ • 2015 RR₂₄₅

Хаумеа йышĕ	• Хаумеа¹ • 1996 TO₆₆ • 1995 SM₅₅ • 2002 TX₃₀₀ • 1999 OY₃ • 2003 OP₃₂ • 2005 RR₄₃ • 2003 SQ₃₁₇ • 416400_{2003 UZ} • 308193_{2005 CB} • 386723_{2009 YE}

Сапаланчăк диск объекчĕсем	• Эрида¹ • (42355) Тифон • (65489) Кето • 1996 TL₆₆ • 1996 GQ₂₁ • 1999 TD₁₀ • 1999 KR₁₆ • 2001 UR₁₆₃ • 1995 TL₈ • 2000 EE₁₇₃ • 2002 RP₁₂₀ • 1999 CC₁₅₈ • 2000 OO₆₇ • 2002 GX₃₂ • 2000 OM₆₇ • 2002 CY₂₂₄ • 2003 FY₁₂₈ • 2001 XT₂₅₄ • 2005 RM₄₃ • 2005 TB₁₉₀ • 2000 CR₁₀₅ • Кункун • 2007 UK₁₂₆ • 2005 QU₁₈₂ • 2006 SQ₃₇₂ • 2003 QX₁₁₃ • 2004 XR₁₉₀ • 2005 TN₇₄ • 2006 QH₁₈₁ • 2008 ST₂₉₁ • 471143_{2010 EK} • 2010 EL₁₃₉ • 2010 FX₈₆ • 471165_{2010 HE} • 2010 RF₄₃ • 2013 FY₂₇ • 2014 EZ₅₁ • 2014 UZ₂₂₄ • 2014 FE₇₂ • 2015 KH₁₆₂

Седноидсем	• Седна • 2012 VP₁₁₃ • [[V774104{{{2}}}\|V774104_{{{2}}}]]

Ытти уйрăммисем	• 2013 SY₉₉ • 2013 RF₉₈ • 2004 VN₁₁₂ • 2007 TG₄₂₂ • 2010 BG₁₇₄ • 2013 FT₂₈ • 2014 FE₁₉₀ • 2014 SR₃₄₉

Классифицилемен	• 1998 SN₁₆₅ • 2004 TY₃₆₄ • 2007 JJ₄₃ • 1999 DP₈ • 2004 UT₁₀ • 2006 AO₁₀₁ • 2007 TB₄₁₈ • 2011 KT₁₉ • 2013 FZ₂₇

Çутçанталăк спутникĕcем	Плутон: Харон • Гидра • Никта • Кербер • Стикс • Хаумеа: Намака • Хииака • Эрида: Дисномия • Макемаке: S/2015 (136472) 1 • 1998 WW₃₁: S/2000 (1998 WW₃₁) 1 • Логос: Зоя • Таронхайавагон: Тавискарон • Салация: Актея • Борасизи: Пабу • Орк: Вант • Квавар: Вейвот • Варда: Ильмарэ • (225088) Кункун: S/2010 (225088) 1 • Манвэ: Торондор • Гуйя: S/2012 (38628) 1
¹ Тата карлик планета пек классификацилеççĕ. Чи çутă объектсене H < 4 курсивпа' палăртнă'. 600 км ытларах виçнĕ диаметăрлă объектсене аялтан туртса палартнă.

п • с • т Хĕвел системи


Хӗвел

Планетăсем: Меркури • Венера • Çĕр • Марс • Юпитер • Сатурн • Уран • Нептун •

карлик планетăсем:Церера • Плутон • Хаумеа • Макемаке • Эрида тата Карлик планетăсен кандидачĕсем Седна • Орк • Квавар • Кункун • 2002 MS₄

Мăн планета спутникĕсем: Уйăх • Каллисто • Ганимед • Европа • Ио • Титан • Энцелад • Мимас • Япет • Тефия • Диона • Рея • Оберон • Титания • Ариэль • Умбриэль • Миранда • Тритон • Протей • Харон

Спутниксем/ункăсем: Çĕрĕн • Марсăн • Юпитерăн/∅ • Сатурнăн/∅ • Уранăн/∅ • Нептунăн/∅ • Плутонăн • Хаумеа • Эридăн

Кĕçĕн кĕлеткесем: метеороидсем • астероидсем/вĕсен спутникĕсем (çĕр çумне килекен • тĕп тăрăхĕнчи • троянсем • кентаврсем) • транснептун (КТ (плутино • кьюбивано) • РД) • дамоклоидсем • кометăсем (ОО)
Астрономи объекчĕсем • Портал:Астрономи • Проект:Астероидсем