Контент патне куҫ

Турккăсем

Мегавики материалӗ
Турккăсем
Хальхи ят туркк. Türkler
Йышӗ 65000000—81000000[53]
Сарӑлни

: 55500000—59000000[1][2][3][4]
Германи Германи: 2852000—3500000[5][6][7]
Сири Сири: 750000—3500000[8][9][10][11]
Ирак Ирак: 500000—3000000[12][13][14]
Болгари Болгари: 588000—800000[15][16][17]
АПШ: 500000[18][19][20]
Франци Франци: 500000[21][22]
Аслă Британи Аслă Британи: 500000[23][24][25]
Нидерланд Нидерланд: 400000—500000[26][27]
Австри Австри: 350000—500000[28][29][30]
Австрали Австрали: 300000[31]
Бельги Бельги: 200000[32][33]
Канада: 190000[34]
Греци Греци: 120000—130000[35][36][37]
Швейцари Швейцари: 120000[38]
Швеци Швеци: 100000—150000[39][40]
РФ: 105058 (2010)[41]
Казахстан: 107000 (2016)[42]
Çурçĕр Македони Çурçĕр Македони: 77959[43]
Дани Дани: 60000[44]
Кăркăсстан Кăркăсстан: 39534 (2011, хак.)[45]
Румыни Румыни: 28226—80000[46][47][48]
: 21000[49][50]
Азербайджан: 12000[51]

Украина: 8844 (2001)[52]
Чӗлхе турккă
Тӗн преимущественно ислам (суннизм, а также суфийские тарикаты)
Йышне кӗрет терĕк халăхĕсем
Этнос ушкӑнӗсем
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем
Турккăсем

Турккăсем (хăйсем тӳрк теççĕ, туркк. Türkler, пĕрремĕш хисеплĕ Türk) — 55-58 млн йышлă халăх, Турцин тĕп халăхĕ. Турккă чĕлхипе калаçаççĕ.

Пулса тухни

Турккă халăхĕн этногезĕнче XI—XIII ĕмĕрсенче Кĕçĕн Азие куçса килнĕ выльăх ĕрчетекен огуз тата туркмен йăхĕсем, çаплах вырăнта пурăнан йăхсем хутшăннă. Этногенезра çаплах грек, эрмен, грузин, арап, курд, кăнтăр славян, румын, албан тата урăх элементсем пур[54]. Турккă этносĕ XV ĕмĕрте чăмăртаннă, турккă нацийĕ XX ĕмĕрĕн пĕрремĕш вунçуллăхĕсенче йеркеленнĕ[54].

Этноним

1923 çулчен тăван ячĕ — османсем. Осман империйĕ аркансан Мустафа Кемаль халăхăн ятне улăштарма шутланă. Иккĕ варианта сĕннĕ — анатолисем тата турккăсем. Иккĕмĕш версине кăмăлланă, республикăна — Турккă Республикине куçарнă.


Пĕтĕм Раççейри халăх çыравĕпе Раççейре 2002 çулта 92 415 туркă-османĕ пурăннă[55].

Чĕлхе

Мĕнпур тĕнчери турккă диаспори

Турккăсем 1911 çул тĕлнелле пурăннă территори


Çавăн пекех пăхăр

Ӑнлантарусем

  1. ↑ Milliyet. 55 milyon kişi 'etnik olarak' Türk. Тӗрӗсленӗ: 2011 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 21-мӗшӗ.
  2. ↑ KONDA Research and Consultancy, Social Structure Survey 2006
  3. ↑ Library of Congress – Federal Research Division. Country Profile: Turkey. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 6-мӗшӗ. Архивланӑ 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 4-мӗшӗ.
  4. ↑ CIA. The World Factbook. Тӗрӗсленӗ: 2011 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 27-мӗшӗ.
  5. ↑ European Institute. Merkel Stokes Immigration Debate in Germany. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 15-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2011 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 22-мӗшӗ.
  6. ↑ Kötter, I; Vonthein, R; Günaydin, I & Müller, C (2003), "Behçet's Disease in Patients of German and Turkish Origin- A Comparative Study", in Zouboulis, Christos (ed.), Advances in Experimental Medicine and Biology, Volume 528, Springer, p. 55, ISBN 0306477572 
  7. ↑ Haviland, William A.; Prins, Harald E. L.; Walrath, Dana & McBride, Bunny (2010), Anthropology: The Human Challenge, Cengage Learning, p. 675, ISBN 0495810843 
  8. ↑ Özkaya 2007, 112.
  9. ↑ International Strategic Research Organization, An Aspect that Gets Overlooked: The Turks of Syria and Turkey, <http://www.usak.org.tr/EN/myazdir.asp?id=2784>. Проверено 2 Нарӑс уйӑхӗн 2013.  , Wayback Machine çинчи 2016 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 11-мӗшӗнчи копийӗ.
  10. ↑ A unified Syria without Assad is what Turkmen are after, <http://www.todayszaman.com/news-289267-a-unified-syria-without-assad-is-what-turkmen--are-after.html=>. Проверено 2 Нарӑс уйӑхӗн 2013. ( ӗҫлемен каҫӑ).
  11. ↑ ORSAM Report No: 83, The Turkmens of Syria, Quoted from page 16 (in Turkish): "Değişik kaynaklar ve saha çalışmasında elde edilen verilerden yola çıkarak Suriye Türkmenlerinin toplam nüfusu 3,5 milyon civarındadır."
  12. ↑ Park 2005, 37.
  13. ↑ Phillips 2006, 112.
  14. ↑ Taylor 2004, 28.
  15. ↑ National Statistical Institute of Bulgaria. 2011 Population Census in the Republic of Bulgaria (Final data). National Statistical Institute of Bulgaria (2011).
  16. ↑ Sosyal 2011, 369.
  17. ↑ Bokova 2010, 170.
  18. ↑ Encyclopedia of Cleveland History. Immigration and Ethnicity: Turks. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 7-мӗшӗ.
  19. ↑ The Washington Diplomat. Census Takes Aim to Tally'Hard to Count' Populations. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 5-мӗшӗ.
  20. ↑ Farkas 2003, 40.
  21. ↑ Leveau & Hunter 2002, 6.
  22. ↑ Fransa Diyanet İşleri Türk İslam Birliği. 2011 YILI DİTİB KADIN KOLLARI GENEL TOPLANTISI PARİS DİTİB’DE YAPILDI. Пӑхнӑ кун: 2012 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 15-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2012 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 7-мӗшӗ.
  23. ↑ Шаблон:Harvard citation no brackets
  24. ↑ UK immigration analysis needed on Turkish legal migration, say MPs, The Guardian (2011-08-01). Тӗрӗсленӗ: 2011 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 1-мӗшӗ.
  25. ↑ Federation of Turkish Associations UK. Short history of the Federation of Turkish Associations in UK(недоступная ссылка — история) (19 Ҫӗртме уйӑхӗн 2008). Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Ака уйӑхӗн 13-мӗшӗ. Архивланӑ 2011 ҫулхи Ака уйӑхӗн 13-мӗшӗ.
  26. ↑ Netherlands Info Services. Dutch Queen Tells Turkey 'First Steps Taken' On EU Membership Road. Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 16-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2009 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 13-мӗшӗ.
  27. ↑ Dutch News. Dutch Turks swindled, AFM to investigate. Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 16-мӗшӗ.
  28. ↑ Turkey's ambassador to Austria prompts immigration spat, BBC News (2010-11-10). Тӗрӗсленӗ: 2010 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 10-мӗшӗ.
  29. ↑ Andreas Mölzer. In Österreich leben geschätzte 500.000 Türken, aber kaum mehr als 10–12.000 Slowenen. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 16-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2008 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 21-мӗшӗ.
  30. ↑ CBN. Turkey's Islamic Ambitions Grip Austria. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 16-мӗшӗ.
  31. ↑ Avustralya’dan THY’ye çağrı var, Milliyet (2013-03-12). Тӗрӗсленӗ: 2013 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 8-мӗшӗ.
  32. ↑ King Baudouin Foundation 2008, 5.
  33. ↑ De Morgen. Koning Boudewijnstichting doorprikt clichés rond Belgische Turken. Пӑхнӑ кун: 2010 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 15-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2012 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 29-мӗшӗ.
  34. ↑ 2006 Census of Canada: Topic-based tabulations | Ethnic Origin (247), Single and Multiple Ethnic Origin Responses (3) and Sex (3) for the Population of Canada, Provinces, Terr … // statcan.ca
  35. ↑ Republic of Macedonia State Statistical Office 2005, 34.
  36. ↑ Knowlton 2005, 66.
  37. ↑ Abrahams 1996, 53.
  38. ↑ The Federal Authorities of the Swiss Confederation. Diaspora und Migrantengemeinschaften aus der Türkei in der Schweiz. Пӑхнӑ кун: 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 16-мӗшӗ.
  39. ↑ Swedish International Development Cooperation Agency. Turkiet är en viktig bro mellan Öst och Väst. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Ака уйӑхӗн 14-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2012 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 11-мӗшӗ.
  40. ↑ Businessman invites Swedes for cheap labor, regional access. Hürriyet Daily News. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Ака уйӑхӗн 14-мӗшӗ.
  41. ↑ Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
  42. ↑ Агентство Республики Казахстан по статистике. Перепись 2016. , Wayback Machine çинчи 2012 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 1-мӗшӗнчи копийӗ (Национальный состав населения.rar)
  43. ↑ Перепись населения Республики Македонии (макед.). Государственное статистическое управление Республики Македонии (2002). Пӑхнӑ кун: 2015 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 23-мӗшӗ.
  44. ↑ Statistikbanken. Danmarks Statistik. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 17-мӗшӗ. оригиналтан архивланӑ 2012 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 14-мӗшӗ.
  45. ↑ National Statistical Committee of Kyrgyz Republic 2009.
  46. ↑ Romania – National Institute of Statistics 2011, 10.
  47. ↑ Phinnemore 2006, 157.
  48. ↑ Constantin, Goschin & Dragusin 2008, 59.
  49. ↑ Sabah. Eyvah Türkler geldi! Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 24-мӗшӗ.
  50. ↑ ntvmsnbc. Roma'da bir Türk Film Festivali. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 24-мӗшӗ.
  51. ↑ Turk in Azerbaijan (англ.). Шаблон:Нп5. Пӑхнӑ кун: 2019 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 3-мӗшӗ.
  52. ↑ &n_page=5 Всеукраинская перепись населения 2001 года. Распределение населения по национальности и родному языку. Государственный комитет статистики Украины.
  53. ↑ CIA The World Factbook. Turkey. Пӑхнӑ кун: 2011 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 13-мӗшӗ.
  54. ↑ 54,0 54,1 Турки( ӗҫлемен каҫӑ)
  55. ↑ Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав населения - Федеральная служба государственной статистики 2016 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 29-мӗшӗнче архивланӑ.

Литература

  • Кураков, Л. П. Чăвашсемпе турккăсем хушшинчи çыхăнусем: ĕлĕххи тата хальхи : [монографи] / Л. П. Кураков, Н. Г. Краснов, А. Р. Губанов ; Раççей Федерацийĕн вĕрентÿпе ăслăлăх министерстви, И. Н. Ульянов ячĕллĕ Чăваш патшалăх университечĕ. - Шупашкар : Чăваш университечĕн изд-ви, 2010. - 135 с., [10] л. ил. : фот. ; 20 см. - Библиогр.: с. 126-134 (134 ят). - 3000 экз. - ISBN 978-5-7677-1382-0. - [2010-1096]

Чувашско-турецкие связи : прошлое и настоящее : монография.

Каçăсем