Хура Атăл

Хура Атăл
Уйрӑмлӑхӗсем
Тӑршшӗ	1498,6 км
Бассейн	245 000 км²
Шыв расхучӗ	1300 м³/ҫ
Водоток
Ҫӑлкуҫӗ[?]	Вăтам Раççей çӳллĕхĕ
• Вырнаҫӑвӗ	Орёл облаçĕнчи Глазунов районĕн Александровка ялĕ
• Ҫӳллӗшӗ	226 м
Шыв вӑрри[?]	Атӑл
• Вырнаҫӑвӗ	Чулхула
• Ҫӳллӗшӗ	-67 м
• Координатсем	52°21′45″ с. ш. 36°13′20″ в. д.
Вырнаҫӑвӗ
Шыв системи	Атăл
Патшалӑхсем	Раҫҫей Федерацийӗ Раҫҫей Федерацийӗ
Регионсем	Орёл облаçĕ, Калуга облаçĕ, Мускав облаçĕ, Кисан облаçĕ, Улатимĕр облаçĕ, Чулхула облаçĕ
ГВР-ти кочӗ	09010100112110000017555
ГКГН-ти номерӗ	0002488
Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем

 

Хура Атăл (выр. Ока, Касимов тутарĕсен чĕлхипе — Эва), — Атӑлăн сылтăм юппи. Тăршшĕ 1500 çухрăм. Бассейн лаптăкĕ 245 пин çм².

Юханшыв Орёл, Тула, Калуга, Мускав, Кисан, Улатимĕр, Чулхула облаçĕсен çĕрĕсемпе юхать. Шыв пуçламăшĕ Орёл облаçĕнчи Александровка ялĕ патĕнче вырнаçнă. Чулхула патĕнче Атăла юхса выртать.

Этимологи

Ячĕ епле пулса кайнине тĕплĕн татса пама халĕ пултараймаççĕ. Чи анлă сарăлнă верси тăрăх ячĕ балтинчен (литва чĕлхинчи aka — «çăлкуç»), е финсенчен (joki — «юханшыв»). Вырăссем ку тăрăха киличчен çӳлти юхăмĕн тăрăхĕнче балт йăхĕсем (полехсем), вăтам юхăмĕнче финн йăхĕсем (мещёрсем, мурăмсем) пурăннă.

Хуласем

Ока хĕрринче çак пысăк хуласем вырнаçнă: Орёл, Калуга, Алексин, Серпухов, Ступино, Коломна, Кисан, Касимов, Муром, Павлово, Дзержинск, Чулхула.

Юпписем

Юханшывăн чи пысăк юпписем: Зуша, Упа, Жиздра, Угра, Протва, Мускав, Проня, Пара, Пра, Гусь, Мăкшă, Клязьма, Беспута.

Фотопухăм

• 
  Чулхула кремлĕ сăнĕ Хура Атăлран
• 
  Павлово патĕнче Хура Атăл çинче
• 
  Шухов турулĕ

Кĕперсем

• Канавин кĕперĕ
• Чулхула метро кĕперĕ
• Кĕлĕ кеперĕ
• Сартак чукун çул кĕперĕ
• Мыза кĕперĕ
• Павлов понтон кĕперĕ
• Мурăм кĕперĕ
• Озёрск понтон кĕперĕ, 2009 çулта çĕнĕ тунă

Паллă вырăнсем

• Поленово кил йăви Тула облаçĕнчи Хура Атăл лешьен районĕ.
• Кисан облаçĕн Константиново ялĕнчи Сергей Есенинăн кил-музейĕ.
• Кисан кремлĕ
• Шухов турулĕ, Дзержинск çумĕнче
• Коломна кремлĕ
• Хура Атăл Терраса çутçанталăк управĕ

Вуламалли

• Смолицкая Г. П. Гидронимия бассейна Оки. Список рек и озёр. — М., 1976.
• Ока (юханшыв, Атăлăн юппи) — ПСЭ
• Ока в «Словаре современных географических названий»( ӗҫлемен каҫӑ)

Каçăсем

• Юханшыв сăнарĕсем 2019 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 20-мӗшӗнче архивланӑ.
• Хура Атăл пулăçсене чĕнет 2019 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 18-мӗшӗнче архивланӑ.
• Тулă облаçĕнчи Хура Атăл 2011 ҫулхи Утӑ уйӑхӗн 18-мӗшӗнче архивланӑ.
• Гидронимические работы Г. П. Смолицкой 2014 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ.
• Ока (сăвăсем)
• Ока (юрă)