Замби
| Замби республики | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Republic of Zambia (акăлч.) Dziko la Zambia Шаблон:Ref-ny | |||||
| |||||
| Гимн: [[Замби республики гимнӗ|«Замби патшалăхĕн гимнĕ»]] | |||||
| Ӳкерчĕк:Замбия.png | |||||
| Официаллӑ чӗлхесем | акӑлчан чӗлхи | ||||
| Тӗп хула | Лусака | ||||
| Чи пысӑк хула | Лусака | ||||
| Территори | |||||
| • Всего |
752 614 км² (тӗнчере 38-мӗш) км² |
||||
| Халӑх йышӗ | |||||
| • (2002) хаклани |
12 935 000 чел. (71-мӗш) чел. |
||||
| • ҫулхи халӑъх ҫыравӗ | чел. | ||||
| • Халăх йышлăхĕ | 17,2 чел./км² | ||||
| ВВП | |||||
| • Пурӗ | долл. | ||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | долл. | ||||
| ВВП (ППС) | |||||
| • Пурӗ | долл. | ||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | долл. | ||||
| ВВП (номинал) | |||||
| • Пурӗ | |||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | |||||
| Валюта | замби квачи | ||||
| Интернет-домен | .zm | ||||
| ISO кочӗ | ZM | ||||
| Код МОК кочӗ | ZAM | ||||
| Телефон кочӗ | +260 | ||||
| Сехет тӑрӑхӗсем | UTC+2:00[d] тата Africa/Lusaka[d][1] | ||||
| Автомобиль юхӑмӗ | сулахайра[d][2] | ||||
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем | |||||
Замби (акăл. Zambia [ˈzæmbiə]) - тĕп Африкăри тинĕс патне тухман çĕршыв. Çурçĕрте Конго Демократи Республикипе чикĕ тытать, çурçĕр-хĕвелтухăçĕнче Танзанипе, Малавипе хĕвелтухăçĕнче, Зимбабвепе, Ботсванапа, Намибипе тата Мозамбикпа кăнтăрта, Анголăпа хĕвеланăçĕнче.
Административла пайлану
Замби районсем çине пайланакан провинцинчен тăрать
| Провинци | Административла тĕпĕ | лаптăкĕ, кв. км. | Халăх йышĕ (2000), пин çын |
|---|---|---|---|
| Тĕп | Кабве | 94 395 | 1 012,257 |
| Коппербелт | Ндола | 31 328 | 1 581,221 |
| Хĕвелтухăç | Чипата | 69 106 | 1 306,173 |
| Луапула | Манса | 50 567 | 775,363 |
| Лусака | Лусака | 21 896 | 1 391,329 |
| Çурçĕр | Касама | 147 826 | 1 258,696 |
| Çурçĕр-хĕвеланăç провинци | Солвези | 125 827 | 583,350 |
| Кăнтăр | Ливингстон | 85 283 | 1 212,124 |
| Хĕвеланăç | Монгу | 126 386 | 765,088 |
Пысăк хуласем (2000)
- Лусака — 1 084 703
- Ндола — 374 757
- Китве-Нкана — 363 734
- Кабве — 176 758
- Чингола — 147 448
- Муфулира — 122 336
- Луаншья — 115 579
- Ливингстон — 97 488
- Касама — 74 243
- Чипата — 73 110
Халăхĕ
Халăх йышĕ 12 935 пин [3] Çулталăкра ӳсни - 1,6 % (в 2010). Фертильность — пĕр хĕрарăм вăтамран 5,07 ача çуратать. Ачасем вилни —1000 çуралнă ача çине 99,9. Вăтамран 38,9 çул пурăнаççĕ (2010-мĕш çул, тĕнчере 223-мĕш вырăн). ВИЧ вирусĕ пĕтĕм халăхăн 15,2 % юнĕнче сарăлнă (2007 çулхи хаклав, тĕнчере 7-мĕш вырăн). Хулара 35 % (2008) пурăнать. Этно тытăмĕ - бемба 35 %, тонга 15 %, малави 13 %, лози 9 %. Шуррисем - 0,3 %. Официаллă чĕлхесем - бемба 35,1 %, ньянджа 10,7 %, тонга 10,6 %, лози 5,7 %, лунда 2,2 %, каонде 2 %, лувале 1,7 %, акӑлчан чӗлхи. Ытти чĕлхесем те сарăлнă: чева 4,9 %, нсенга 3,4 %, тумбука 2,5 %, лала 2 % тата 60 яхăн абориген чĕлхисем (халăх йышĕн 22 % ). Халăхăн 80 % хутла пĕлет.
Ӑнлантарусем
- ↑ https://data.iana.org/time-zones/tzdb-2021e/africa
- ↑ http://chartsbin.com/view/edr
- ↑ Department of Economic and Social Affairs Population Division (2009). «World Population Prospects, Table A.1» (.PDF). Тĕрĕсленĕ 2009-03-12.
Вуламалли
- Юдин Ю. А. Федерация Родезии и Ньясаленда // Новые формы колониального управления / М.1960
- Сванидзе Н. А. Сельское хозяйство Северной Родезии / М.1963
- Демкина Л. А. Крах Федерации Родезии и Ньясаленда / М.1965
- Коновалов Е. М. Республика Замбия / М.1965
- Франгулян В. И. Экономика Республики Замбия / М.1967
- Поляков Б. С. Замбия / М.1969
- Иванов Ю. М. Развитие капитализма в африканской деревне Родезии и Замбии / М.1970
- Березин В. И. Замбия на пути завоевания экономической независимости / М.1972
- Александров Ю., Линец Ю. Замбия / М. 1973
- Заварнов Н. А. Высшие органы власти и управления в государствах Восточной Африки (Танзания, Замбия, Кения, Уганда) / М.1973
- Чуваева М. А. Республика Замбия // Пути и метода экономического развития стран Африки / М.1975
- Перышкин Е. В. Политическая система Республики Замбия / М.1980
- Республика Замбия (справочник) / М.1982
- Велич А. Гуманизм в Замбии // Международная политика — 1969 — № 473
Каçăсем
- Правительство Замбии 2005 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 19-мӗшӗнче архивланӑ.
- Национальная ассамблея Замбии
- Туристический портал Замбии
- The Zambian
- Туризм в Замбии
- Замбийское новостное агентство 2008 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.
- Northern Rhodesia and Zambia. Photographs and Information from the Fifties and Sixties
Шаблон:Африка Шаблон:Африка союзĕ Шаблон:Африка патшалăхĕсем