Шалмас
| Шалмас | |
|---|---|
| «Нациллӗ ячӗ» параметрта синтаксиса пӑснӑ: ӑна тӗрӗс ҫапла хатӗрлемелле: «чӗлхе кочӗ/ят/иккӗмӗш чӗлхе кочӗ/ят». Тархасшӑн, йӑнӑша тӳрлетӗр! | |
| Уйрӑмлӑхӗсем | |
| Тӑршшӗ | 14 км |
| Бассейн | 45 км² |
| Водоток | |
| Ҫӑлкуҫӗ | |
| • Вырнаҫӑвӗ | Лапсар ялĕнчен хӗвелтухӑҫнерех |
| • Ҫӳллӗшӗ | 156 м |
| Шыв вӑрри | Кӑкшӑм |
| • Ҫӳллӗшӗ | 73 м |
| Вырнаҫӑвӗ | |
| Шыв системи | Кӑкшӑм → Ҫавал → Атӑл → Каспи тинӗсӗ |
|
|
|
| Патшалӑхсем | |
| Регионсем | [[Чăваш Республики, Шупашкар|Чăваш Республики, Шупашкар]] |
Шалмас — Чӑваш Республикин тӗп хулинчи юханшыв, Кӑкшӑм юханшывӗн сылтӑм юппи. Тӑршшӗ 14 ҫухрӑм. Шыв пуҫтаракан лаптӑкӗ 45 км².
Юханшыв пуҫламӑшӗ Шупашкар районӗнчи Лапсар ялӗнчен тухӑҫ еннерех, тинӗс шайӗнчен 156 м ҫӳллӗшӗнче вырнаҫнӑ. Шупашкар витӗр Алькеш тата Кӑнтӑр микрорайонсем хушшипе юхать. Юханшыв Кӑкшӑм юханшывӑн сылтӑм енчен вӑрринчен 14 ҫухрӑм маларах юхса кӗрет.
Юханшыва юхса кӗрекен пӗчӗк шывсем Алькеш тата Ворошилов ҫырмисем.
Ячӗ
Ячӗн этимологине туллин тӗпчемен, сӑмах тымарӗнче «мас» (морд.) — «мучи», «ватӑ», е «мес» (перм.) — «шыв тӗлӗ», «ҫӑлкуҫ» пулма пултарать тесе шутлаҫҫӗ (Галкин И. С. Тайны Марийской топонимики. — Йошкар-Ола, 1991.)
Экологи
Шалмас юханшывӗ Шупашкарти ытти пӗчӗк юханшывсем пекех хӑйне тимлӗх уйӑрасса — шывне тасатасса, ҫыранӗсене тирпейлессе — кӗтет. Ку телӗшпе экологсем, симӗс активистсем, ку тӑрӑхра пурӑнакансем ҫулсерен субботниксем ирттереҫҫӗ.
Вуламалли
- Дубанов И. С. Озера, реки, родники Чувашии. — Чебоксары, 2008.
- Дубанов И. С. Географические названия Чувашской Республики. — Чебоксары, 2013.
- Корнилов Г. Е. Продолжение пробных статей этимологического словаря собственных имён Поволжья // Диалекты и топонимия Поволжья. — Чебоксары, 1976.