Октаэдр

Октаэдр
Пысăклатма, сăнне шаклаттарăр. Фигира çаврăннине курас тесен кунта шаклаттарăр.
Тĕс	Терĕс нумайхысаклăх
Хысак	виçкĕтеслĕх
Хысаксем	$8$
Аяк пĕрчисем	$12$
Тăрăсем	$6$
Тăрă çумĕнчи хысаксем	$4$
Аяк пĕрчин таршшĕ	$a$
Çий лаптăкĕ	$2 a^{2} \sqrt{3}$
Калăпăш	$\frac{1}{3} \sqrt{2} a^{3}$
Тулашпе çырнă сфера радиусĕ	$\frac{a}{2} \sqrt{2}$
Ăшне çырнă сфера радиусĕ	$\frac{a}{6} \sqrt{6}$
Симметри пăнчă ушкăнĕ	Октаэдр (O_h)
Иккĕллĕ нумайхысаклăх	Куб

Окта́эдр (грек οκτάεδρον, грек οκτώ, «саккăр» тата грек έδρα — «тĕп, никĕс») — пиллĕк мăкăрăлчăк тĕрĕс нумайхысаклăхран пĕрри, Платон кĕлетки ятлăскер.

Октаэдр 8 виçкĕтеслĕ хысак, 12 аяк пĕрчиллĕ, 6 тăрăллă, кашни тăрринче 4 аяк пĕрчи тĕкĕшкççĕ.

Октаэдр аяк пĕрчин тăршшĕ а тан пулсан, унăн çийĕн лаптăкĕпе (S) калăпăшне (V) çак формулăсемпе шыраççĕ:

S = 2 a^{2} \sqrt{3}

V = \begin{matrix} \frac{1}{3} \end{matrix} \sqrt{2} a^{3}

Октаэдр тулашĕпе çырнă сфера радиусĕ:

r_{u} = \frac{a}{2} \sqrt{2}

,

Октаэдр ăшне çырнă сфера радиусĕ:

r_{i} = \frac{a}{6} \sqrt{6} .

Терĕс октаэдр симметрийĕ кубăн пекех O_h.

Октаэдр çутçанталăкра

Çутçанталăкри чылай куб кристаллĕсем октаэдр ĕлкиллĕ. Ку алмаз, натри хлоричĕ, перовскит, оливин, флюорит, шпинель.
Таса металсен (никкĕл, пăхăр, магни, титан, лантан) тата нумай ион çыхăнăвĕсен ((натри хлоричĕ, сфалерит, вюрцит тата ыт.) тачă структурин октаэдр ĕлкинче атом хушшинчи пушăсем пур.

Ку стереометрипе вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.