Мунча


Мунча (лат. balneum е грек βαλανέιον) — кĕлеткене пĕр харăсах вĕри шывпа тата сывлăшпа (чăваш тата Рим мунчи) е хӳрӳ пăспа (турккă, вырăс тата финн мунчи) ятарласа тунă пӳлĕм. Çак ăнлава çын мунчара тăвакан е унпа çыхăннă мĕнпур ĕç-пуç комплексне кĕртеççĕ.
Үгэс буолбут нуучча өйдөбүлүгэр баанньык киһи сылаас (итии) мытиеҕа (паарнай баанньык техническэй форматыгар) уу уонна итии салгын дьайыытын кытары (турецкай уонна Римскэй баанньыктарга) эбэтэр паараҕа (нууччалар паровой уонна финскэй баанньыктарга) тэриллиэхтээх дьиэ. Сотору кэминэн бүтүн Россиятааҕы баанньык өйдөбүлүгэр бүтүн комплекс (сороҕор эмтиир- сэрэтэр, реабилитационнай-чөлүгэр түһэрэр, аралдьытар, культурнай (ритуальнай) уонна досуговай сыалларга итии уунан быһаччы ситимнээх) киллэриллэр.[1]
Кунçул
Кашни халăхăн[ан тĕлĕнтер!!!] мунча тăвас тата мунча кĕрес йăлан йĕрки пур.
Мунча Вăтам ĕмĕрсенче
Кашни халăхăн мунча тĕсĕсем
Кашни халăхăн[чăнах-и?] мунча тăвас тата мунча кĕрес йăлан йĕрки пур.
Чăваш мунчи
Чăваш мунчи — чăвашсен çăвăнмалли вырăн, çурт. Вĕсене шуррисемпе хурисене пайлаççĕ[чăнах-и?].
Вырăс мунчи
Йăла йĕркипе вырăс (ял) мунчине икĕ тĕслĕ тăваççĕ[чăнах-и?]:

- хура мунча
- шурă мунча
Мунча пирки — литературăра тата ӳнерте

1925—1926, Б. М. Кустодиев
Ӳкерчĕк:Girls from Dalarna Having a Bath (Anders Zorn) - Nationalmuseum - 18642.tif
Кăсăклă хыпарсем
- "Мунча" сăмахран "му(н)чала" тухать, вырăса — мочалка палăртупа — куçать[çăлкуç кирлĕ].
- Çаплах, "ăшă пар" сăмах çаврăнăшĕ вырăсла "ошпарь" палăртăва каять[çăлкуç кирлĕ].
Çавăн пекех
Вуламалли
- Бани и портомойни. — В кн.: Фальковский Н. И. Москва в истории техники. — М.: Московский рабочий, 1950, Стр. 162—167.Фальковский Н. И.
- Дубровский В. И., Дубровская А. В. . — М.: Владос-пресс. — 312 с. — ISBN 978-5-305-00221-8.
Ӑнлантарусем
Каçăсем
- Мунчасем: вăтам ĕмĕрсенчи ӳкерчĕксен пухăмĕ. 2012 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 16-мӗшӗнче архивланӑ.
Мунча |
|
|---|---|
| Тĕссем | Вырăс • Сауна (финн) • Типĕ сауна (типĕ сывлăшлă) • Сэнто (япун) • Термсем (рим) • Бахник (эрмен) • Хаммам (турккă) • Ирланд • Экзотика мунчи |
| Çавăн пекех | Банник (халаплăх) • Медико-терапевтическое воздействие банных процедур |