Мексика
| Мексика Мексикăн пĕрлешӳллĕ штачĕсем | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Estados Unidos Mexicanos | |||||
| |||||
|
Гимн: [[Мексика Мексикăн пĕрлешӳллĕ штачĕсем гимнӗ|«Мексика патшалăхĕн гимнĕ»]] |
|||||
|
|
|||||
| Официаллӑ чӗлхесем | Испан чĕлхи | ||||
| Тӗп хула | Мехико | ||||
| Чи пысӑк хула | Мехико | ||||
| Территори | |||||
| • Всего |
1 972 550 км² (тӗнчере 14-мӗш) км² |
||||
| Халӑх йышӗ | |||||
| • (2005) хаклани |
106 202 903 чел. (11-мӗш) чел. |
||||
| • ҫулхи халӑъх ҫыравӗ | чел. | ||||
| • Халăх йышлăхĕ | 53,8 чел./км² | ||||
| ВВП | |||||
| • Пурӗ | долл. | ||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | долл. | ||||
| ВВП (ППС) | |||||
| • Пурӗ | долл. | ||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | долл. | ||||
| ВВП (номинал) | |||||
| • Пурӗ | |||||
| • Пӗр ҫынна тивекен | |||||
| Валюта | Мексика песи | ||||
| Интернет-домен | .mx | ||||
| ISO кочӗ | MX | ||||
| Код МОК кочӗ | MEX | ||||
| Телефон кочӗ | ++52 | ||||
| Сехет тӑрӑхӗ | CDT[d] | ||||
| Автомобиль юхӑмӗ | справа[d] | ||||
| Логотип РУВИКИ.Медиа РУВИКИ.Медиа ҫинчи материалсем | |||||
Мексика, — Çурçĕр Америкăри патшалăх. Çурçĕр енчи чикки АПШпа, кăнтăр-хĕвеланăç енчи Белизпа Гватемалăпа çуммăн иртет. Çурçĕр-хĕвеланăç енчи çыранĕсем Калифорни кӳлмекĕ тата Лăпкă океан хĕррине, хĕвелтухăç енчи çыранĕсем Мексика кӳлмекĕ тата Кариб тинĕсĕ хĕррине тухаççĕ. Испан чĕлхипе калаçакан çершывсен хушшинче чи нумай халăхлă патшалах шутланать.
Патшалăх кун-çулĕ
- Малтан патшалăх вырăнĕнче ацтексемпе майăсен çĕршывĕсем пулнă.
- 1518 — Хуан Грихальва экспедицийĕ пĕрремĕш хут Мексика çĕрне çитет.
- 1519 — Эрнан Кортес конкистадорăн испансен ушкăнĕ Мексика çĕрĕ çине çитет, Веракрус хулине никĕслет. Вĕсем ацтексен Теночтитлан (Мехико) хулине çапăçусăр кĕрсе Монтесума пике тыткăна илеççĕ.
- 1520 — Ацтексем испансене хирĕç кĕрешме пуçлаççĕ.
- 1521 — Кортес ацтексене кăмăламан 10 пин индееца пухса ацтексен çĕршывне туртса илет.
- 1522 — Кортес Çĕнĕ Испанин пĕрремĕш гумернаторĕ тата генерал-капитанĕ пулса тăрать.
Ӳкерчĕк:Mexico-Map-CV.gif Мексика картти - 1524 — Çĕнĕ Испани шутне Гватемалăпа Гондурас кĕреççĕ.
- 1821 — Мексика Испанирен ирĕке тухать.
- 1824 — Никама пăхăнман Мексикăн пĕрремĕш конституцине йышăнаççĕ.
- 1845 — Техас уйрăлать.
- 1846-1848 — Америкăпа Мексика хушшинчи вăрçă. Мексика хăйĕн çур çĕрне çухатать, халĕ вĕсем АПШна кĕреççĕ.
Администрациллĕ пайлану
Тĕп статья Мексикăн администрациллĕ пайланăвĕ.
| Ку — ҫырса пӗтермен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе е хушса проекта пулăшма пултаратăр. Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла. |
Çурçĕр Америкăри патшалăхсем |
|
|---|---|
Антигуа и Барбуда • Багам Утравĕсем • Барбадос • Белиз • Гаити • Гватемала • Гондурас • Гренада • Доминика • Доминикан Республики • Канада • Коста-Рика • Куба • Мексика • Никарагуа • Панама • Сальвадор • Сент-Люсия • Сент-Винсент тата Гренадинăсем • Сент-Китс тата Невис • АПШ • Тринидад тата Тобаго • Ямайка • Пăхăнуллă территорисем
|
Пысӑк ҫирӗм |
|
|---|---|
Австрали • Аргентина • Бразили • Аслӑ Британи • Германи • Европа Пĕрлешĕвĕ • Инди • Индонези • Итали • Канада • КХР • Кăнтăр Корея • Мексика • Раççей Федерацийĕ • Сауд Аравийӗ • АПШ • Турци • Франци • КАР • Япони |