Махачкала
| Махачкала | |
| Хула гербĕ | |
| Патшалăх: | Раççей |
|---|---|
| Регион: | Дагестан Республики |
| Никĕсленĕ: | 1844 |
| Хула, çултан: | 1857 |
| Халăх йышĕ, пин çын: | 462,4 (2003) |
| Хула лаптăкĕ: | км2 |
| Геогр. анлăхĕ: | 42° 58' ç.ш. |
| Геогр. вăрăмлăхĕ: | 47° 26' х.т.д. |
Махачкала, — Дагестан Республикин тĕп хули. 462,4 (2003) пин çын пурăнать. Каспи тинĕсĕн хĕвеланăç енчи çыранĕ хĕрринче, Таркитау тăвĕ хĕрринче вырнаçнă. Мускавран 2166 çухрăмра ларать.
Хула пуçлăхĕ Саид Джапарович Амиров.
Истори
Ку пурăнакан вырăна 1844 çулта Петровское ятлă хӳтлĕх пек никĕсленĕ. Тусенче пурăнакан халăх ăна Анджи-Кала (Çăнăхлă хӳтлĕх) тесе ят панă пулнă. 1857 çулта хӳтлĕхе хула шутне кĕртсе Порт-Петровск ята панă.
Хăйĕн хальхи ятне хула Магомед-Али Дахадаев (Махач) (1882-1918) дагестан революционер ячĕпе панă. Ячĕ «Махач» тата «кала» (хула, хӳтлĕх) сăмахĕсене пĕрлештернипе пулнă.
Ту халӑхӗсем хушшинче Хула вырнаҫнӑ вырӑнӗ Вăтам ĕмĕртенпех кумӑк чӗлхинчен кӗнӗ Анжи-Кала «ӗнчӗ хула» ячӗ ҫӳрет.
1921 çултанпа малтан Дагестан АССРăн, кайран Дагестан Республикин тĕп хули шутланать.
Халăх йышĕ
- Даргинсем - 22,3 % ;
- Кумăксем - 16,6 % ;
- Вырăссем - 15,4 % ;
- Даргинсем - 12,8 % ;
- Лаксем - 11,4 % ;
- Лезгинсем - 8,7 % ;
- Чеченсем - 3,4 % т.ыт.
Каçăсем
Вуламалли
Ӑнлантарусем
| Дагестан | |||
|---|---|---|---|
Администраци центрĕ: Махачкала Районсем: Агуль районĕ | Акуша районĕ | Ахвах районĕ | Ахты районĕ | Бабаюрт районĕ | Ботлих районĕ | Буйнак районĕ | Гергебиль районĕ | Гумбет районĕ | Гуниб районĕ | Дахадаев районĕ | Дербент районĕ | Казбек районĕ | Кайтаг районĕ | Карабудахкент районĕ | Каякент районĕ | Кизилюрт районĕ | Кизляр районĕ | Кулин районĕ | Курах районĕ | Лак районĕ | Леваш районĕ | Магарамкент районĕ | Çĕнĕ Лак районĕ | Ногай районĕ | Рутул районĕ | Сергокала районĕ | Сулейман-Сталь районĕ | Табасаран районĕ | Тарумовка районĕ | Тлярат районĕ | Унцукуль районĕ | Хасавюрт районĕ | Хив районĕ | Хунзах районĕ | Цумадин районĕ | Цунтин районĕ | Чародин районĕ | Шамиль районĕ Статьясем: Географи | Гербĕ | Гимнĕ | Историйĕ | Халăхĕ | Администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ | Ялавĕ | |||